Пур хыпар та
Асăну каçĕ
15 Майӑн 2019, 14:45

Талантлă çын пур енчен те талантлă

Литературăпа çыхăннă вырăнсем çын кăмăлĕнче мăнаçлăх тата тăванлăх туйăмĕ çуратаççĕ. Вĕсем çыравçăн кун-çулне, унăн пултарулăх çăлкуçĕ ăçтан тапса тухнине тарăнрах туйса илме пулăшаççĕ. Çавăн пек хаклă вырăнсенчен пĕри – Пишпÿлек районĕнчи Йăлпăлак ялĕ. Шăпах çак ялтан Ираида Петрова, Прохор Федоров-Минюк, Марина Яковлева, Владимир Аптраман паллă сăвăçсем тухнă.

Кăçалхи май уйăхĕн 13-мĕшĕнче Владимир Дмитриев (Аптраман) 85 çул тултарнă пулĕччĕ. Юбилейне паллă тума пуçтарăннă хăнасене хăйĕн çĕнĕ сăввисене вуласа парĕччĕ. Шел пулин те, çак куна курма Турă пÿрмен çав ăна. Анчах та ентешĕсем хăйсен пултаруллă çыннине манмаççĕ. Акă Пишпÿлекри Тĕп библиотекăн чăваш халăхĕпе ĕçлекен секторĕ (ертÿçи Н.П. Тарасова) Чăваш чĕлхи кунĕнче «Йĕр» ятлă асăну каçĕ йĕркелесе ирттерчĕ. Унта поэтăн тăванĕсемпе çывăх çыннисем, вăрах вăхăт хушши пĕрле ĕçленĕ районти «Çутă çул» хаçат ĕçченĕсем пуçтарăнчĕç. Пултарулăх каçĕ калаçу мелĕпе иртрĕ. Тăванĕсен аса илĕвĕсем поэтăн сăввисене илемлĕн вуланипе ылмашăнса пычĕç. Пишпÿлекри 1№ тата 2№ шкул ачисем В. Аптраманăн çут çанталăк çинчен çырнă сăввисене вуларĕç. Хăнасем Ольга тата Аня Даниловасем, Людмила Романова шăрантарнă юрăсене киленсе итлерĕç. Каç енне ал çырăвĕсемпе, поэтăн сăввисен пуххипе, В. Аптраманăн пурнăçĕпе пултарулăхне уçса паракан буклетпа тата «Йĕр» видеороликпа паллашрĕç.
Мĕншĕн çак мероприятие шăпах Чăваш чĕлхи кунĕнче ирттерме палăртнă-ха? Мĕншĕн тесен вăл - чăн-чăн чăваш, чăваш чĕлхине, халăха юратса сăвăсем çырнă. Хăй сăввисене Владимир Аптраман чун-чĕре витĕр сăрхăнтарса кăларнă. Вĕсене вуланă май çут çанталăкпа этемĕн шухăш-кăмăлĕ курăнман çипсемпе çыхăнса тăни сисĕнет. Поэтăн шалти тĕнчи те, чĕлхи те пуян. Сăвăсене вуланă май ăна мĕнле кăмăлпа çырнине пĕлме пулать. Тăван ял, тăван тавралăх, çут çанталăк, этемлĕх, чунлăх, юрату , ача-пăча, тăван халăх çинчен шăрçаланă сăввисенче хăйне канăç паман шухăш-туйăмне уçса парать. Вулакан автора хумхантарнă ыйтусене çĕнерен те çĕнĕрен хускатса хăй витĕр кăларать. Ахальтен мар ĕнтĕ Анатолий Никитин унăн чылай сăввисене юрра хывнă.
Владимир Аптраман 1934 çулхи май уйăхĕн 13-мĕшĕнче Пушкăртстан Республикинче Пишпÿлек районĕнчи Йăлпăлак ялĕнче çуралнă. Ялти çичĕ çул вĕренмелли шкулăн 4 класĕнче вĕреннĕ чухне (1947 ç.) йывăр чирлесе ÿкнĕ. Унтанпа тĕрлĕ чирсемпе сахал мар асапланнă. Сывлăхне самайлатма Ессентукине кайсан çавăнти хурт-хăмăр ăстисен пĕр çуллăх курсĕнчен вĕренсе тухса пчеловод пулса ĕçленĕ. Яла таврăнсан почтальон тата клуб заведующийĕ пулса тăрăшнă. «Йывăр вăхăтра вăй-хал параканни кĕнеке пулчĕ», - теме юратнă вăл. Нумай вуланă, хаçат-журналпа туслашнă, хăй те сăвăсем çырма пуçланă.
Малалли хаçатăн 20№.
Наталья ТАРАСОВА,
ПР чăваш халăхĕпе ĕçлекен сектор ертÿçи.
Пишпÿлек ялĕ.